ประวัติการจัดตั้ง
ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล ประกาศ ณ วันที่ 16 ธันวาคม 2539 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ลงนามในประกาศจัดตั้งสภาตำบล จำนวน 3,637 แห่ง เป็นองค์การบริหารส่วนตำบล ประจำปี 2540 และประกาศดังกล่าวได้ลงในราชกิจจานุเบกษาฉบับประกาศทั่วไป เล่ม 113 ตอนพิเศษ 52 ง ลงวันที่ 25 ธันวาคม 2539 โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2540
องค์การบริหารส่วนตำบลสันป่าเปาจึงเริ่มดำเนินการตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา ต่อมาได้ทำการปรับขนาดเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลขนาดกลาง เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2549 และได้รับการจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลสันป่าเปา ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลสันป่าเปา อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นเทศบาลตำบลสันป่าเปา ณ วันที่ 27 ตุลาคม 2552
ความหมายของตราสัญลักษณ์
ต้นเปา เป็นต้นไม้ประจำตำบลสันป่าเปา เป็นไม้ยืนต้น มีเนื้อแข็ง มีกิ่งก้านสาขามาก ให้ความร่มรื่น ร่มเย็น มีมากในตำบลสันป่าเปา ซึ่งสื่อความหมายถึงตำบลที่มีความสงบ ร่มเย็น มีความเข้มแข็งและกลมเกลียวเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันเปรียบดังต้นไม้ใหญ่
ประวัติความเป็นมา
ชุมชนสันป่าเปา เป็นชุมชนที่มีความหลากหลายของกลุ่มประชากร รวมไปถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม เนื่องจากพื้นที่ชุมชนสันป่าเปานั้นมีการอพยพเคลื่อนย้ายตัวของกลุ่มคนในพื้นที่หลายยุคสมัย สันนิษฐานจากการปรากฏภูมินามของชื่อชุมชนทั้งในเขตตำบลสันป่าเปา และพื้นที่ใกล้เคียง อาทิ บ้านสันนาเม็ง ตำบลสันนาเม็ง บ้านร้องเม็ง ตำบลหนองแหย่ง บ้านพยากน้อย บ้านเขียงแสน ตำบลสันป่าเปา เป็นต้น ทำให้สามารถอนุมานได้ว่าชุมชนสันป่าเปาเป็นชุมชนที่มีอายุหลายร้อยปี และมีพัฒนาการทางสังคม วัฒนธรรม และการขยายตัวของชุมชนอย่างเด่นชัดอย่างน้อยตั้งแต่ช่วงพุทธศตวรรษที่ 21 เป็นต้นมา จากการพบใบลานจารึกอักษรธรรมล้านนา เกี่ยวกับการก่อตั้งวัดสันต้นเปา (ปัจจุบันสูญหายไป) ที่จารึกถึงการสร้างวัดราวปี พ.ศ.2180 โดยมีศูนย์กลางในการตั้งชุมชนบริเวณบ้านสันต้นเปา หมู่ที่ 1 ทั้งยังเป็นที่มาของภูมินามชุนชน “สันป่าเปา” ซึ่งมาจากการตั้งชื่อตาม “ต้นเปา” (ต้นรัง) ซึ่งขึ้นอยู่ในพื้นที่เป็นจำนวนมาก ปัจจุบันต้นเปาเป็นต้นไม้อนุรักษ์ตามโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ส่วนคำว่า “สัน” มาจากลักษณะของพื้นที่ที่มีลักษณะเป็นสันดินดอนระหว่างภูเขาลาดเอียงจากทิศเหนือลงไปยังทิศใต้เกิดเป็นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ำไหลผ่าน 1 สายได้แก่ แม่น้ำกวง และมีลำเหมืองไหลผ่านจำนวน 2 สาย คือ ลำเหมืองกอน และลำเหมืองเฟยไฮ เมื่อมีการอพยพย้ายถิ่นฐานของกลุ่มประชากรหลากหลายชาติพันธุ์จากพื้นที่อื่นเข้ามาตั้งรกรากอยู่อาศัยในพื้นที่เป็นจำนวนมากโดยเฉพาะกลุ่มชาติพันธุ์ไทยวนจึงได้ยึดเอาลักษณะภูมิประเทศดังกล่าวมาตั้งเป็นชื่อของชุมชนจนถึงปัจจุบัน
จนกระทั่งช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 25 เป็นช่วงระยะเวลาที่ชุมชนมีการรับเอาคติความเชื่อทางศาสนาเข้ามาเพิ่มเติมจากเดิม โดยในช่วงระยะเวลาดังกล่าวมีการก่อตั้งโบสถ์คริสตจักรขึ้นในพื้นที่ชุมชนสันป่าเปา โดยการนำของพ่อน้อยแก้ว รังสรรค์ ซึ่งแต่เดิมต้นตระกูลของพ่อน้อยแก้วนั้นมีภูมิลำเนาอยู่ในพื้นที่บ้านสบปราบ อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง (ปัจจุบันคืออำเภอสบปราบ) ได้อพยพเข้ามาตั้งรกรากในพื้นที่บ้านแพะ แผ่วถางพื้นที่เพื่อปลูกพืชและทำการเกษตร จนกระทั่งพ่อน้อยแก้วได้พบบ่อน้ำโบราณที่มีการนำหินขนาดใหญ่มาจัดเรียงเป็นวงกลมลักษณะแปลกตา มีความลึกประมาณ 5 เมตร และมีน้ำใสตลอดทั้งปี ซึ่งบริเวณที่พบบ่อน้ำโบราณนั้น ปัจจุบันคือบ้านบ่อหิน ต่อมาพ่อน้อยแก้วได้รับแต่งตั้งจากเจ้านายเมืองเชียงใหม่ให้ทำหน้าที่เป็นแก่บ้าน (ผู้ใหญ่บ้าน) ด้วยเหตุนี้เองทำให้พ่อน้อยแก้วต้องเดินทางเข้าเมืองเชียงใหม่บ่อยครั้ง ทั้งการติดต่องานราชการ และนำผลผลิตทางการเกษตรเข้าไปค้าขายในเมืองเชียงใหม่ โดยใช้เส้นทางสะพานนวรัฐเป็นประจำ วันหนึ่งขณะเดินทางกลับได้ผ่านศาลาริมแม่น้ำปิง บริเวณด้านหน้าโรงเรียนเชียงใหม่คริสเตียน ได้พบกับมิชชันนารีกำลังประกาศพระกิตติคุณของพระเยซูคริสต์ และรับบัพติศมาเป็นสัตบุรุษประจำคริสตจักรสันทราย ก่อนจะมีการแยกตัวเพื่อสร้างโบสถ์ในปี พ.ศ.2493 ในพื้นที่บ้านบ่อหิน เกิดเป็นชุมชนคริสเตียนที่สำคัญแห่งหนึ่งในอำเภอสันทราย และจังหวัดเชียงใหม่จนถึงปัจจุบัน
นอกจากนี้ เนื่องจากในพื้นที่ชุมชนสันป่าเปาส่วนใหญ่กลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ชุมชนสันป่าเปาคือกลุ่มไทยวน ส่งผลให้อิทธิพลทางวัฒนธรรม ประเพณี พิธีกรรม คติความเชื่อ และวิถีชีวิตของคนในชุมชนนั้นมีความสอดคล้องกับวิถีปฏิบัติ ในมิติทางสังคมและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยวนในล้านนา ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบบ้านเรือน งานหัตถกรรม รวมไปถึงวัฒนธรรมด้านอาหาร ล้วนได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยวนแทบทั้งสิ้น